Modern Dönemde
İznik

Günümüzde İznik, Roma ve Bizans dönemlerinin izlerini taşıyan savunma sistemi içinde, 1950’li yıllarda yapılan çalışmalarla ortaya çıkarılmış Hippodamos sokak dokusu, Antik ve Bizans dönemlerinin arkeolojik verileri, yapı kalıntıları, Erken Osmanlı Mimarisinin bazı yapıları, yapı kalıntıları ve tüm bunları kapsayan bir yerleşme dokusuna sahiptir. Kent dokusu, savunma sistemi ile arasında bazen bir yol bazen de yeşil alanlar bırakarak sur içinin önemli bir bölümüne yayılmış bulunmaktadır.

Bugün, Hippodamos özellikli kent dokusunun izi olan, İstanbul Kapısı ile Yenişehir Kapısı arasındaki Atatürk Caddesi ve Göl Kapısı ile Lefke Kapısı arasındaki Kılıç Aslan Caddesi, yine kentin iki ana arteridir. Aynı zamanda, Anadolu’nun doğusuna ve güneyine gidenlerin geçiş için kullandığı bir yoldur. Çünkü İstanbul, Yenişehir ve Lefke Kapıları, tarihte olduğu gibi, Anadolu’nun bazı yerleşmelerine ulaşan yollara açılmaktadırlar. 

IMG_20210713_190803_429_edited_edited.jpg

İznik ilçesi yedi merkez, 39 kırsal mahalleden oluşmaktadır. Kurtuluş Savaşı yıllarında merkez ve kırsal mahallelerde (eski köy) yapılı çevre ciddi tahribata uğramıştır. Erken Cumhuriyet yıllarından, kente göçün hızla arttığı takip eden on yıllarda ilçe nüfusu azalmıştır. Günümüzde kırsal mahallelerin nüfusu azalmaya devam etmektedir.

 

İznik'te konut, ticaret, turizm işlevli yapılar ve kamu binaları yer almaktadır. Konutlar kent dokusunun tümüne yayılmıştır. Osmanlı yerleşme dokusunun gelişmiş olduğu kentin doğu yarısında, kerpiç dolgulu ahşap karkas özellikli geleneksel mimari az sayıda örnekle varlığını sürdürmektedir. Bu evlerin arasında 1950’li yıllardan sonra ortaya çıkmış, mevcut doku ile uyum içinde bir kagir yapılaşma yer almaktadır. Daha geç dönemde ise “gecekondular” bu dokuya eklemlenmiştir. Ne tuhaftır ki, bu yasa dışı yapılar da geleneksel dokuya uyum göstermektedir. Diğer taraftan son yıllarda, imar koşullarına uygun gerçekleştirilen yasal yapılaşma, çoğu kez kentin gabarisini aşmamakla birlikte kalitesiz mimarisi ile dikkati çekmektedir. Bunların arasında, yakın zamanlarda, koruma mevzuatına göre tümüyle yenilenmiş geleneksel ev örnekleri kent dokusunda yer yer ortaya çıkmaktadır.